Κιν/φικές προβολές 2015-2016

Οκτώβριος 30th, 2015

Δεκάλογος», του Κριστόφ Κισλόφσκι

 

To 1988 ο Κριστόφ Κισλόφσκι, εμβληματική μορφή του ευρωπαϊκού κινηματογράφου, γράφει και σκηνοθετεί για λογαριασμό της πολωνικής τηλεόρασης δέκα τηλεταινίες. Κάθε ταινία έχει ως θέμα της ένα από τα απαγορευτικά σχήματα των δέκα εντολών της Παλιάς Διαθήκης.

Όλες μαζί συνθέτουν το κινηματογραφικό αριστούργημα «Δεκάλογος» 

 

Σε αυτές τις ιστορίες παρουσιάζονται οι ανθρώπινες αδυναμίες, τα ηθικά διλήμματα, και οι φιλοσοφικές αναζητήσεις για τη ζωή και το θάνατο μέσα από την πορεία απλών ανθρώπων της Πολωνίας.

Παρότι η κάθε ταινία είναι ανεξάρτητη, αρκετές έχουν γυριστεί στο ίδιο μεγάλο κτιριακό συγκρότημα της Βαρσοβίας με χαρακτήρες να γνωρίζονται μεταξύ τους. Ένας από αυτούς, πιθανώς μεταφυσικός, παρακολουθεί τους ήρωες από μακριά -ιδιαίτερα σε σημαντικά σημεία της πλοκής- αλλά ποτέ δεν επεμβαίνει.

 

Δεκάλογος I «Εγώ είμαι ο Κύριος, ο Θεός σου».

 

Δευτέρα 9 Νοεμβρίου 2015,  ώρα 21.30΄

 

Στην πρώτη ταινία της σειράς, που παρουσιάζουμε , ένας καθηγητής πανεπιστημίου μαθαίνει στο μικρό του γιο να σκέφτεται με βάση τη λογική και του διδάσκει την επιστημονική μέθοδο, όμως τελικά έρχεται αντιμέτωπος με την απρόβλεπτη μοίρα. Η φύση περιφρονεί τη λογική, με τραγικά αποτελέσματα.

 

Δεκάλογος II – «Μην καταχράσαι το όνομα του Θεού σου»

 

Δευτέρα 23 Νοεμβρίου 2015,  ώρα 21.30΄

 

H ηρωίδα επισκέπτεται τον βαριά άρρωστο άντρα της στο νοσοκομείο. Είναι έγκυος και ίσως αυτή να είναι η τελευταία της ευκαιρία για να αποκτήσει παιδί, αλλά δεν είναι ο άντρας της ο πατέρας. Ρωτάει τον διευθυντή της πτέρυγας και γιατρό του, αν ο άντρας της θα πεθάνει. Αν ζήσει, θα κάνει έκτρωση. Αν πεθάνει, τότε είναι ελεύθερη να κρατήσει το παιδί. Πώς μπορεί όμως ο γιατρός να αποφασίσει για τη ζωή η το θάνατο ενός αγέννητου παιδιού και να απαντήσει στα βαθύτερα ηθικά διλήμματα που αφορούν στη ζωή και στο θάνατο.

Δεκάλογος IIΙ –  «Να θυμάσαι τη μέρα του Κυρίου

Δευτέρα 07 Δεκεμβρίου  2015,  ώρα 21.30΄

Παραμονή Χριστουγέννων, μια νύχτα όταν οι οικογένειες βρίσκονται μαζί και κανείς δε θέλει να μένει μόνος.  Η Εύα επισκέπτεται των πρώην εραστή της Ζάους αργά το βράδυ έξω από σπίτι του. Τα παιδιά του έχουν κοιμηθεί και το γιορτινό τραπέζι έχει σχεδόν τελειώσει. Την ακολουθεί και χωρίζουν το ξημέρωμα.

Δεκάλογος IV – «Τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου»

 

Δευτέρα 21 Δεκεμβρίου  2015,  ώρα 21.30΄

 

Η Άνκα είναι 20 χρονών και σπουδάζει στη δραματική σχολή.Η μητέρα της έχει πεθάνει εδώ και χρόνια και η ίδια ζει μαζί με τον πατέρα της, τον Μίχαλ, ο οποίος συχνά φεύγει μακριά σε επαγγελματικά ταξίδια. Στο τελευταίο του ταξίδι, η Άνκα βρίσκει έναν φάκελο στο δωμάτιό του, πάνω στον οποίον υπάρχει η επιγραφή:«Να μην ανοιχτεί πριν απ' το θάνατό μου».

Από το σημείο αυτό ο Κριστόφ Κισλόφσκι συνθέτει μια τολμηρή κι ανατρεπτική πλοκή πάνω στο θέμα της τέταρτης εντολής του Δεκαλόγου: «τίμα τον πατέρα σου και τη μητέρα σου».

Δεκάλογος V – «Ου φονεύσεις»

 

Δευτέρα 11 Ιανουαρίου 2016,  ώρα 21.30΄

 

Οι άνθρωποι επινόησαν τον νόμο για να διέπει τις σχέσεις τους. Ο νόμος ορίζει ποιοι είμαστε και πώς πρέπει να ζούμε. Ή τον τηρούμε, ή τον παραβαίνουμε. Ο άνθρωπος είναι ελεύθερος. Η ελευθερία του περιορίζεται μόνο απ’ την ελευθερία των άλλων. Τιμωρία ίσον εκδίκηση, ιδίως όταν στόχο έχει να βλάψει κι όχι να αποτρέψει ένα έγκλημα. Για ποιον παίρνει εκδίκηση ο νόμος; Στο όνομα των αθώων; Οι αθώοι ορίζουν τους κανόνες;

 

Βαρσοβία, 1988. Ένας οδηγός ταξί πλένει το αμάξι του. Ο Γιάσεκ, ένας νεαρός επαρχιώτης, περιπλανιέται στην πόλη. Ο Πιότρ, ένας νέος δικηγόρος, ετοιμάζεται να δώσει τις τελευταίες εξετάσεις για να πάρει την άδεια άσκησης του επαγγέλματος. Ένας φόνος, μια σύλληψη και μια καταδίκη σε θάνατο ενώνουν τις μοίρες των τριών ανθρώπων…

Ίσως στη μοναδική από τις δέκα με ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα, ο Κριστόφ Κισλόφσκι,  εκφράζει την αντίθεσή του στη θανατική καταδίκη.

 

Δεκάλογος VΙ«Ου μοιχεύσεις»

 Δευτέρα 25 Ιανουαρίου 2016,  ώρα 21.30΄

 

Στη δεύτερη τηλεταινία που προβλήθηκε στις κινηματογραφικές αίθουσες, από τις δέκα του Δεκαλόγου, ο  Κισλόφσκι εξετάζει, με αφορμή την έκτη εντολή «ου μοιχεύσεις», τα μοτίβα του έρωτα και της ηδονοβλεψίας μέσα από τη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα σε έναν δεκαεννιάχρονο, τον Τόμεκ, και μια μεγαλύτερή του γυναίκα, τη Μάγδα.

Ο Τόμεκ έχει μεγαλώσει σε ορφανοτροφείο και πλέον ζει με τη θετή του μητέρα. Από το δωμάτιό του παρακολουθεί με ένα τηλεσκόπιο την ιδιωτική ζωή της Μάγδας, η οποία ζει στην απέναντι πολυκατοικία. Όπως σε όλες τις ταινίες του Δεκαλόγου έτσι κι εδώ οι ήρωες ζούνε στο ίδιο μεγάλο κτιριακό συγκρότημα στη Βαρσοβία.

Η εμμονή του Τόμεκ για τη Μάγδα τον οδηγεί στο να σκαρφίζεται ψεύτικες αφορμές για να έρθει σε επικοινωνία μαζί της, μέχρι τη στιγμή που της ομολογεί τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά του.

Δεκάλογος VII – «Ου κλέψεις»

 

Δευτέρα 08 Φεβρουαρίου 2016,  ώρα 21.30΄

 

Η Μάικα, μια νεαρή φοιτήτρια που τελειώνει το πανεπιστήμιο, μένει με τους γονείς της στο γνωστό κτιριακό συγκρότημα της Βαρσοβίας όπου ζουν όλοι οι ήρωες του Δεκαλόγου.

Έχει μια εξάχρονη κόρη, την Άνια, την οποία μεγαλώνουν οι γονείς της σαν να ήταν δική τους κόρη. Η μητέρα της Μάικα, που ποτέ δεν ήταν υποστηρικτική ή στοργική με τη δική της κόρη, αναπτύσσει πιο τρυφερή σχέση με την «κλεμμένη» Άνια. Η φοιτήτρια όμως δεν είναι ανήλικη πια κι επιθυμεί να φύγει για τον Καναδά, αλλά χρειάζεται την έγγραφη άδεια της μητέρας της πριν αποκτήσει διαβατήριο το παιδί της.

Ο Κριστόφ Κισλόφσκι καταπιάνεται με την έννοια της ιδιοκτησίας εστιάζοντας και πάλι στις ανθρώπινες σχέσεις, με αφορμή την έβδομη -για τους Καθολικούς- εντολή του Δεκαλόγου, «ου κλέψεις».

Δεκάλογος VIII – «Ου ψευδομαρτυρήσεις»

 

Δευτέρα 22 Φεβρουαρίου 2016,  ώρα 21.30΄

 

Η Ελβιέτα Λόραντς ξεκινά από τη Νέα Υόρκη για την Πολωνία με σκοπό να ερευνήσει, μεταξύ άλλων, τι απέγιναν οι Εβραίοι επιζήσαντες του ΄Β Παγκοσμίου πολέμου. Προσεγγίζει την καθηγήτρια φιλοσοφίας του πανεπιστημίου της Βαρσοβίας, Σοφία, της οποίας τις διαλέξεις πάνω στην ηθική φιλοσοφία παρακολουθεί με ζωηρό ενδιαφέρον…

Στην όγδοη τηλεταινία του δεκαλόγου, τα ηθικά διλήμματα της διδασκαλίας συναντούν την πραγματικότητα, φέρνοντας στην επιφάνεια το ξεχασμένο παρελθόν δύο γυναικών και το ψέμα που καθόρισε τη μετέπειτα ζωή τους.

Δεκάλογος ΙΧ – «Μην επιθυμήσεις τη γυναίκα του πλησίον σου»

 

Δευτέρα 07 Μαρτίου 2016,  ώρα 21.30΄

 

Στην ένατη τηλεταινία του κινηματογραφικού αριστουργήματος Δεκάλογος, ο Κριστόφ Κισλόφσκι δραματοποιεί για ακόμα μια φορά, δίχως επιφανειακούς συναισθηματισμούς, τα υπαρξιακά διλήμματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι άνθρωποι στη ζωή τους.

Ο Ρομάν μαθαίνει ότι είναι ανίκανος. Αναγνωρίζοντας τις σεξουαλικές ανάγκες της γυναίκας του, την ενθαρρύνει να βρει εραστή. Η ίδια είναι απρόθυμη καθώς αγαπάει τον Ρομάν. Τελικά αποκτά εραστή έναν φοιτητή, τον Μάριο. Ο Ρομάν, παρά τις διαβεβαιώσεις του, ζηλεύει και διακατέχεται από την ιδέα ότι η Χάνκα ίσως ακολούθησε κρυφά τη συμβουλή του. Την παρακολουθεί και αρχίζει να σκέφτεται την αυτοκτονία…

Κάτοικοι του ίδιου συγκροτήματος πολυκατοικιών στη Βαρσοβία, οι κεντρικοί ήρωες όλων των ταινιών είναι απλοί άνθρωποι που γεύονται τα υπαρξιακά ύψη και βάθη της ζωής, ερχόμενοι σε διαλεκτική μαζί της. Η τελική λύτρωση δεν είναι αυτή που ενδιαφέρει τον Κισλόφσκι -πολύ λιγότερο τα ηθικοπλαστικά μηνύματα- όσο οι επιλογές που κάνει ο καθένας στη ζωή του.

Δεκάλογος X – Μην επιθυμήσεις τα αγαθά του πλησίον σου

 

Δευτέρα 21 Μαρτίου 2016,  ώρα 21.30΄

 

Στο τελευταίο επεισόδιο του κύκλου, ένας πατέρας πεθαίνει αφήνοντας την πολύτιμη συλλογή γραμματοσήμων του στους δυο του γιους. Παρότι δε γνωρίζουν πολλά για το χόμπι του πατέρα τους είναι απρόθυμοι να πουλήσουν. Μαθαίνουν ότι λείπει ένα μόλις γραμματόσημο για να ολοκληρωθεί κάποιο πολύτιμο σετ στη συλλογή του. Για να το φέρουν στην κατοχή τους τα αδέρφια εμπλέκονται σε εκβιασμούς με τρίτους, υποψιάζονται ο ένας τον άλλον και ταυτόχρονα έρχονται πιο κοντά, μετά από χρόνια αποξένωσης. «Ουκ επιθυμήσεις πάντα όσα τω πλησίον σου εστί», προστάζει η δέκατη εντολή, και ο σκηνοθέτης κλείνει τον κύκλο των επεισοδίων με μια ειρωνική όσο και ανθρωπιστική ματιά στη μοίρα του ανθρώπου.

 

 

Comments are closed.